آیا کمیسیون املاک قرار است دو برابر شود ؟
بررسی پیشنهاد جنجالی اتحادیه مشاوران املاک برای افزایش تعرفه کمیسیون معاملات مسکن و اجاره در روزهایی که بازار مسکن در رکود عمیقی فرو رفته و معاملات به کمترین سطح خود در یک دهه اخیر رسیدهاند ، زمزمههایی از تغییر در تعرفه کمیسیون مشاوران املاک شنیده میشود ؛ تغییری که میتواند بار مالی بیشتری را بر دوش مردم بگذارد . بر اساس گزارشهای رسمی ، اتحادیه مشاوران املاک تهران در اقدامی بحثبرانگیز ، پیشنهادی را به اداره کل صنعت ، معدن و تجارت استان تهران ارائه کرده که بر مبنای آن حقالزحمه دفاتر املاک برای معاملات ملکی حدود دو برابر شود .
این پیشنهاد درست در زمانی مطرح شده که بنا بر آمارها ، قدرت خرید خانوارها به شکل محسوسی کاهش یافته و بسیاری از مستأجران و خریداران مسکن برای تأمین هزینههای فعلی خود با مشکلات جدی مواجهاند .
اما ماجرا از کجا آغاز شد؟
در سال های اخیر و به ویژه دهه گذشته ، قیمت مسکن در تهران بیش از ۲۰ برابر رشد کرده است ؛ در حالی که درآمد خانوارها تنها حدود ۱۱ برابر افزایش یافته . این در حالی است که تعرفه کمیسیون املاک بهصورت درصدی از قیمت ملک محاسبه میشود و با رشد ارزش ریالی ملک ، کمیسیون نیز به طور خودکار افزایش مییابد . به عبارت سادهتر ، اگر خانهای در سال ۱۳۹۳ با قیمت ۵۰۰ میلیون تومان معامله میشد و کمیسیون آن ۵ میلیون بود ، امروز همان ملک با قیمت ۱۰ میلیارد تومان معامله میشود و کمیسیون آن بدون نیاز به هیچ تغییری در تعرفه ، حدود ۱۰۰ میلیون تومان خواهد بود !
نکته عجیب تر آنکه حالا اتحادیه مشاوران املاک تهران در چنین شرایطی ، نهتنها قصد کاهش یا اصلاح تعرفه را ندارد ، بلکه پیشنهاد افزایش حدود ۲ برابری تعرفه رسمی کمیسیون را نیز مطرح کرده است . این پیشنهاد در حالی ارائه شده که طبق اظهارات فعالان صنفی ، درآمد دفاتر املاک به دلیل کاهش شدید معاملات و رشد قارچگونه بنگاههای فاقد مجوز ، به شدت کاهش یافته و بسیاری از مشاوران به دنبال جبران کاهش درآمد از طریق افزایش نرخ کمیسیون هستند .
از نگاه مردم اما این اقدام غیرمنصفانه تلقی میشود . چرا که وقتی درآمد مردم رشد چندانی نداشته، چگونه میتوان از آنها انتظار داشت کمیسیون سنگینتری را برای معاملهای بپردازند که همین حالا هم به سختی انجام شده؟ از سوی دیگر، برخی کارشناسان بازار مسکن هشدار میدهند که افزایش نرخ رسمی کمیسیون املاک میتواند بازار غیررسمی، دریافت مبالغ مازاد و نارضایتی عمومی را به شدت افزایش دهد. بسیاری معتقدند راهکار اصلاح درآمد دفاتر املاک، در بازنگری مدل محاسبه کمیسیون است، نه در افزایش درصد آن. برای مثال، یکی از پیشنهادهای رایج در دنیا، تعیین سقف عددی برای کمیسیون است؛ بهگونهای که در معاملات بزرگ، درصد کاهش یافته یا مبلغ ثابتی در نظر گرفته شود تا فشار هزینهای زیادی به مشتری وارد نشود. در همین حال، سایتهای تخصصی مانند سایت املوک به کمک مردم آمدهاند تا بتوانند بدون ابهام، کمیسیون املاک را بر اساس تعرفه رسمی اتحادیه محاسبه کنند و از دریافت مبالغ غیرقانونی جلوگیری شود. شعار این سایت که میگوید: «دقت در محاسبه کمیسیون املاک» کاملاً با دغدغه این روزهای مردم همراستاست. در پایان، هنوز مشخص نیست که آیا پیشنهاد اتحادیه مشاوران املاک مورد تصویب نهایی قرار خواهد گرفت یا خیر .
